Wanneer is uitzendarbeid toegelaten?

Uitzendarbeid is een vorm van terbeschikkingstelling van personeel met overdracht van het gezag van de werkgever naar de onderneming waar de uitzendkracht zal worden tewerkgesteld. Het ter beschikking stellen van personeel met overdracht van gezag is in principe verboden; doch uitzendarbeid vormt een uitzondering op dit principe. Vermits het om een uitzondering handelt, voorziet de wetgeving dan ook dat uitzendarbeid slechts is toegestaan in welbepaalde omstandigheden. Bovendien gelden er een aantal formaliteiten en beperkingen in de tijd.

Redenen waarom een beroep kan worden gedaan op uitzendarbeid:

U kan slechts een beroep doen op uitzendkrachten omwille van de hierna volgende redenen :

1. ter vervanging van een vaste werknemer wiens arbeidsovereenkomst tijdelijk is geschorst (b.v. ziekte of vakantie) of definitief werd beëindigd;
2. om te voldoen aan een tijdelijke vermeerdering van werk;
3. ter uitvoering van uitzonderlijk werk.

Hierna volgt een verdere toelichting van deze 3 redenen en de voorwaarden onder de welke men op basis hiervan uitzendkrachten kan inschakelen in uw onderneming.

Reden 1: uitzendarbeid ter vervanging van een vaste werknemer wiens arbeidsovereenkomst tijdelijk is geschorst of definitief werd beëindigd

Schorsing van de arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer.

U kan beroep doen op uitzendkrachten om vaste werknemers te vervangen van wie de arbeidsovereenkomst tijdelijk is geschorst of die uit dienst zijn gegaan.

In geval van schorsing van de arbeidsovereenkomst, kan u de vaste werknemer door een uitzendkracht vervangen tijdens de duur van deze schorsing. Zo kan u een weknemer die 2 weken met vakantie gaat gedurende deze periode vervangen door een uitzendkracht.

U dient evenwel rekening te houden met volgende zaken in geval van beroep op uitzendarbeid om deze reden:

• de uitzendkracht dient tot dezelfde beroepscategorie (arbeider of bediende) te behoren als de vervangen werknemer; de uitzendkracht hoeft daarentegen niet identiek dezelfde functie uit te oefenen als de vaste werknemer wiens arbeidsovereenkomst werd geschorst : zo is het perfect mogelijk dat u een zieke werknemer vervangt door een andere vaste medewerker, die dan op zijn beurt wordt vervangen door een uitzendkracht. Dit is een zogenaamde cascadevervanging welke eveneens is toegestaan;
• de arbeidsregeling van de uitzendkracht mag deze van de vervangen werknemer niet overschrijden : men kan dus geen voltijdse uitzendkracht inschakelen om een deeltijdse werknemer te vervangen; u kan een voltijdse vaste werknemer daarentegen eventueel wel vervangen door 2 deeltijdse uitzendkrachten;
• in beginsel mag de uitzendkracht de werkzaamheden slechts aanvatten op het ogenblik van de aanvang van de schorsing van de arbeidsovereenkomst van de vaste werknemer : een beperkte overlapping wordt evenwel toegestaan met het oog op een overdracht en/of kennismaking met de te verrichten arbeid;
• men kan geen uitzendkrachten tewerkstellen ter vervanging van vaste werknemers van wie de arbeidsovereenkomst werd geschorst door gebrek aan werk om economische redenen of slecht weer;

Belangrijk om weten is dat er geen verdere formaliteiten te vervullen zijn in geval van inschakeling van uitzendkrachten om deze reden.

Einde van de arbeidsovereenkomst van een vaste werknemer

U kan ook vaste werknemers die uit dienst zijn gegaan tijdelijk vervangen door een uitzendkracht.

De hierboven vermelde voorwaarden inzake dezelfde beroepscategorie en de arbeidsregeling zijn in geval van uitzendarbeid omwille van deze reden eveneens van toepassing.

Daarnaast is er bij deze reden, in tegenstelling tot uitzendarbeid in geval van schorsing van de arbeidsovereenkomst, een verplicht te volgen procedure voorzien die verschillend is van de wijze waarop de arbeidsovereenkomst van de te vervangen werd beëindigd.

Indien de arbeidsovereenkomst van de te vervangen het gevolg was van een ontslag om dringende reden of een ontslag met prestatie van een opzegtermijn, kan de vaste werknemer slechts worden vervangen door een uitzendkracht mits voorafgaandelijke toestemming van uw vakbondsafvaardiging. U dient eveneens de Inspectie van Sociale Wetten binnen de 3 werkdagen te verwittigen nadat de vakbondsafvaardiging haar toestemming heeft verleend.

Indien er geen vakbondsafvaardiging aanwezig is binnen uw bedrijf, zal het uitzendkantoor de tewerkstelling aangeven aan hat Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten en hoeft u zelf geen specifieke procedure hiervoor te volgen.

De maximumduur van de vervanging door een uitzendkracht is beperkt tot 6 maanden. Een verlening met opnieuw 6 maanden is evenwel mogelijk. Indien uw onderneming over een vakbondsafvaardiging beschikt, dient u zowel voor de initiële vervanging als voor de verlenging de voorafgaandelijke toestemming hiervan te bekomen.

Indien de arbeidsovereenkomst op een andere wijze dan om dringende reden of prestatie met opzegtermijn werd beëindigd, is vervanging door een uitzendkracht gedurende 6 maanden toegestaan, tevens met mogelijkheid tot verlenging met een bijkomende periode van maximaal 6 maanden.

De vervanging gedurende de eerste 6 maanden is niet aan procedurevereisten onderworpen; in geval van verlenging na de eerste 6 maanden zijn evenwel opnieuw de voorafgaandelijke toestemming van de vakbondsafvaardiging en verwittiging van de Inspectie van Sociale Wetten vereist. In geval van afwezigheid van een vakbondsafvaardiging, zal het uitzendkantoor Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten verwittigen in geval van verlenging van de vervanging na de eerste 6 maanden.

Reden 2: tijdelijke vermeerdering van werk

U kan eveneens uitzendkrachten inzetten om tegemoet te komen aan personeelsbehoeften die het gevolg zijn van een tijdelijke toename van de werkzaamheden binnen uw onderneming.

In geval van aanwezigheid van een vakbondsafvaardiging binnen uw onderneming, dient deze haar voorafgaandelijke toestemming te verlenen over het aantal uitzendkrachten waarop om deze reden een beroep kan worden gedaan, alsmede over de maximumduur gedurende dewelke de uitzendkrachten om deze reden kunnen worden tewerkgesteld.

Er is geen uitdrukkelijke beperking in de tijd op het tewerkstellen van uitzendkrachten omwille van tijdelijke vermeerdering van werk : u bepaalt in samenspraak met uw vakbondsafvaardiging de duur van de tewerkstelling van de uitzendkrachten omwille van deze reden. Bovendien is de toestemming van de vakbondsafvaardiging telkens hernieuwbaar.

De wijze waarop de vakbondsafvaardiging haar toestemming verleend is niet aan vormvoorschriften onderworpen en kan in beginsel mondeling worden gegeven. Het is evenwel aangewezen terzake een geschrift op te stellen. De datum van de toestemming van de vakbondsafvaardiging moet op het uitzendcontract en de commerciële overeenkomst worden vermeld.

Ondernemingen zonder vakbondsafvaardiging kunnen gedurende een periode van 6 maanden een uitzendkracht op grond van een tijdelijke vermeerdering van werk tewerkstellen. Een verlenging met een periode van 6 maanden is evenwel mogelijk. Het uitzendkantoor dient zowel het begin van de tewerkstelling van de uitzendkrachten omwille van deze reden als een eventuele verlenging na 6 maanden mede te delen aan het Sociaal Fonds voor Uitzendkrachten.

Een verlenging tot 18 maanden is in uitzonderlijke omstandigheden mogelijk : hiertoe dient dan een gemotiveerde aanvraag te worden ingediend bij de Commissie van Diensten, een overlegorgaan van de uitzendsector waarin zowel werkgevers als werknemers zijn vertegenwoordigd. Indien men na afloop van 18 maanden de tewerkstelling van een uitzendkracht omwille van deze reden wenst verder te zetten, dient hiervoor de toelating te worden gevraagd aan de werknemersorganisaties vertegenwoordigd in het Paritair Comité waaronder uw bedrijf ressorteert.

Reden 3: uitzonderlijke werkzaamheden

Tot slot is uitzendarbeid toegestaan ter uitvoering van een limitatief aantal bepaalde uitzonderlijke werkzaamheden. Hiermee worden een aantal activiteiten bedoeld die als uitzonderlijk zijn te beschouwen als uitzonderlijk werk voor zover deze werkzaamheden niet behoren tot uw gewone bedrijvigheden, zoals b.v. werkzaamheden ter voorbereiding van jaarbeurzen, werkzaamheden ter voorkoming van een dreigend ongeval. Voor verschillende van deze werkzaamheden gelden evenwel specifieke procedurevoorwaarden.